Een rolmaat is een meetlint die je (automatisch) kan oprollen.

Het wordt ook wel een rolmeter of rolcentimeter genoemd, en is een veel gebruikt gereedschap om maten op te meten.

Ze zijn er in verschillende lengtes, maar klussers gebruiken vaak die van 2, 3 en 5 meter. Je kunt ook wel een rolmaat krijgen met meer lengte, maar vaak worden die voor speciale werkzaamheden gebruikt.

Zo zijn er bijvoorbeeld meetbanden of meetlinten van meer dan 10 meter. Deze zijn opgerold op een haspel en worden bedient door middel van een zwengel.

Een rolmaat is veel handzamer dan deze alternatieven.

Ontdek in dit artikel hoe een rolmaat werkt en welke functies hij heeft die je nog niet wist.

rolmaat

Table of Contents

    Hoe werkt een rolmaat?

    Als de meetband van de rolmaat eenmaal uitgetrokken is, kan hij zichzelf weer oprollen.

    De band is gemaakt van erg dun staal waar een goede veerkracht in zit.

    De band heeft een bepaalde vorm waardoor deze over een langere afstand minder snel ombuigt. Hij is namelijk lichtelijk gebogen in de breedte.

    Daarnaast is de band bestand tegen roesten.

    Als je een rolmaat koopt van goede kwaliteit, dan heeft de band een coating die er voor zorgt dat de bedrukking niet wegslijt en onleesbaar wordt door het gebruik.

    Op de band kun je niet alleen centimeters aflezen maar ook millimeters.

    Er zijn twee materialen waarvan de behuizing van de rolmaat kan zijn gemaakt:

    • Kunststof
    • Metaal

    De behuizing zorgt er voor dat de band goed beschermt blijft, maar bergt ook een veersysteem in zich wat er voor zorgt dat de band automatisch opgerold kan worden.

    Door de band uit de behuizing te trekken komt de veer op spanning te staan. Laat je de band vervolgens weer los, dan zorgt de spanning op de veer er voor dat de band weer terug opgerold wordt in de behuizing.

    Het lipje van de rolmaat

    Voorop de band zit een lipje waarmee je de band uit de behuizing kan trekken.

    Dit lipje kunt je achter een te meten object haken en door de band op spanning te houden hoef je het lipje niet met een hand op zijn plek te houden.

    Op die manier hou je altijd een hand vrij om bijvoorbeeld en bepaalde afmeting af te tekenen op je werkstuk.

    Door het lipje los te laten wordt de band weer automatisch in de behuizing gerold, vanwege de veer die daarin verwerkt is.

    Zorg er voor dat je niet telkens het lipje heel hard tegen de behuizing laat aan knallen. Je hebt dan kans dat het lipje stuk gaat of de rolmaat beschadigd wordt.

    En als het lipje van de band af is gegaan, draait de band helemaal de behuizing in en kun je de rolmaat wel in de prullenbak doen.

    De band blokkeren

    Er is een manier om er voor te zorgen dat de band niet automatisch wordt opgerold als je hem los laat.

    Er zit namelijk een knop op de behuizing van de rolmaat waarmee de band geblokkeerd kan worden. Dit kan op iedere gewenste positie van de band.

    Deze functie van dit handgereedschap is vooral handig als je vaker iets moet aftekenen wat telkens dezelfde afstand heeft.

    5 functies van een rolmaat die je nog niet wist

    Er zitten een paar handigheden op een rolmaat die je pas doorhebt als je er op gewezen wordt.

    Anders zou je niet weten waarvoor het diende, of het zou je niet eens opgevallen zijn dat je het met een rolmaat kon doen.

    Dit zijn functies van een rolmaat waarvan je het bestaan nog niet wist:

    1. Waarom het lipje zo los zit

    Het lipje dat aan de voorkant van de band van de rolmaat bevestigd is, zit niet voor niets zo los.

    Hij zit namelijk zó los dat je hem kan bewegen over een lengte als het lipje dik is.

    Dit is zo gemaakt omdat je dan tijdens het meten rekening kan houden met de dikte van het lipje. Hoe dit werkt wordt in de volgende meet functies besproken.

    2. Binnenwerkse maat meten

    Stel je moet de maat meten tussen twee muren in een kamer.

    Wat je doet is de band met het lipje tegen één van de muren duwen. Daardoor wordt het lipje ingeschoven. Ondertussen trek je de band verder uit de behuizing en je duwt de behuizing tegen de andere muur. Gewoon met de achterkant.

    Nu lees je af wat de lengte is die de band aangeeft tot aan de behuizing.

    Vervolgens kijk je op de behuizing. Hierop staat namelijk de lengte van de behuizing, welke je bij de zojuist afgelezen maat optelt. Je weet dan precies wat de afstand is tussen de twee muren.

    3. Buitenwerkse maat meten

    Stel je moet een tafelblad meten; Je meet dan vanaf de buitenkant van het ene uiteinde tot aan de buitenkant van het andere uiteinde. Een buitenwerkse maat heet dat.

    Dit doe je door het lipje achter het ene uiteinde van de tafel te haken. Vervolgens trek je aan de behuizing van de rolmaat waardoor de band uitrolt.

    Vanwege de trekkracht wordt het lipje uitgeschoven en wordt de dikte van het lipje niet meegenomen in de maat die je bij het andere uiteinde afleest.

    4. De diameter bepalen met een omtrek

    Als je de diameter wilt bepalen van een rond voorwerp, maar je kunt het niet eenvoudig opmeten, dan moet je de omtrek zien te achterhalen.

    Dit doe je door de band van de rolmaat strak om het voorwerp te trekken. Vervolgens lees je niet bij het lipje af wat de afstand is, want dit zou onnauwkeurig zijn.

    Je leest het af bij bijvoorbeeld 10 centimeter, en trekt dit van de afgelezen maat af.

    Vervolgens deel je deze maat door 3,14 (dat is π) en je weet de diameter.

    5. Waarvoor het gaatje in het lipje dient

    Voor aan de band zit het lipje dat omgebogen is.

    In het omgebogen deel zit een gleuf. Deze gleuf is bedoelt om achter de kop van een spijker te haken.

    Als je bijvoorbeeld iets van hout moet opmeten, maar je hebt niets om het lipje van de rolmaat achter te haken, dan kan je er tijdelijk even een spijker in slaan met een hamer.

    gleuf in lipje rolmaat

    Alternatief voor de rolmaat

    Als je een rolmaat niet handig vind omdat je bijvoorbeeld altijd korte maten moet afmeten, dan is een duimstok misschien iets voor je.

    Die is niet zo wiebelig omdat hij (in de meeste gevallen) van hout is gemaakt.

    Verder is er nog de meetlint zoals je die misschien wel kent uit een naaidoos.

    Die is wat minder lomp dan een rolmaat omdat er geen behuizing omheen zit. Ook is hij een stuk flexibeler.